ترجمهء خطبهء هشتاد و هشتم در اين خطبه علل هلاك مردم را بيان مىفرمايد پس از حمد و ثناى خداوندى ، خداوند سبحان هرگز جبّاران دورانى را شكست نداده است مگر پس از مهلت و آسايشى كه در آن غوطه ور بوده‌اند و استخوان شكستهء هيچيك از امّتها را جبران نفرموده است مگر پس از قرار دادن آنان در تنگناى زندگى و آزمايش . براى شما مردم در مشقّت و سختىهايى كه رو بسوى آنها مىرويد و در آن حوادث بزرگى كه پشت سر گذاشته‌ايد عواملى براى تجربه و عبرت وجود دارد [ بدانيد كه ] هر صاحب قلبى از خرد برخوردار نيست [ چنان كه ] هر دارندهء گوشى شنوا نبوده و هر ناظرى بينا نيست . شگفتا و چرا از خطاكارى اين فرقه‌ها با اختلاف استدلالهائى كه در دين خود دارند ، در شگفت نباشم اينان نه از اثر پيامبرى تبعيّت مىكنند و نه از كردار وصيّى پيروى مىنمايند نه ايمان به غيبى مىآورند و نه از عيبى خوددارى و عفّت مىورزند عمل در مشتبهات مىكنند و سير در شهوات . معروف ( نيكو ) در نظر آنان چيزى است كه ( خود ) آنان بشناسند و معروفش بدانند و منكر و ناشايست در نزد آنان چيزيست كه ( خود ) آنان زشتش بدانند پناهگاهشان در مشكلات خودشان هستند و مرجعشان در امور مهمّ آراء و نظريّاتى است كه خود ابراز مىدارند گوئى هر شخصى از آنان امام خويشتن است هر شخصى چنين مىپندارد كه در نظريّات خود به طنابهاى مورد اطمينان چنگ زده و دستاويزهاى محكمى بدست آورده است